Herbeluisteren
De programma's zijn herbeluisterbaar ongeveer een uur na uitzending.
Trio
| ZA 18/05/13 | Grondstoffen : de plundering van Afrika. Met historicus en journalist Raf Custers en prof. em. Stefaan Marysse, directeur ECA (Expertise for Africa). In zijn boek 'Grondstoffenjagers' maakt Custers het punt dat trans- en multinationale ondernemingen (MNO's) en met hen geallieerde regeringen ontwikkeling in de weg staan. Grondstoffenrijke landen die de NMO's (in enige mate) weten te ringeloren, gaan vooruit. De andere zijn, volgens hem, overgeleverd aan de grillen van de internationale markten en de MNO's. Maar in de ngo-wereld, beweert hij, leeft sterk de idee dat vooral corrupte regeringen de ontwikkeling in de weg staan. Stefaan Marysse is gespecialiseerd in de politieke grondstoffeneconomie van Congo. |
 Beluister[1:00:00] |
| ZA 11/05/13 | Gestoord ? Normaal! Slecht geheugen voor namen? Milde cognitieve stoornis! Kind af en toe een driftbui? Temperament dysregulatie! Dat vertelt ons de nieuwe Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders DSM-V, diagnose-encyclopedie voor de psychiater. Met psychiater Guido Pieters (Universitair psychiatrisch instituut Sint-Jozef, Kortenberg) en Mieke Craeymeersch, directrice van Similes, vereniging families en betrokkenen van psychiatrische patiënten. In het boek 'Terug naar Normaal' (Nieuwezijds) betoogt de voormalige coördinator van de DSM-IV Allen Frances dat de DSM-V een gevaarlijk boek wordt. De DSM bepaalt wie normaal is en wie niet, en dat heeft enorme maatschappelijke (en economische, elk syndroom heeft zijn pil!) implicaties. Bij de redactie van DSM-IV is hij bijzonder terughoudend geweest in het definiëren van syndromen, toch heeft de handleiding geleid tot een 'autisme-epidemie'. (Ab)Normaliteit is een cultureel en historisch bepaald begrip, en psychiatrische aandoeningen kunnen niet zomaar fysiologisch worden omschreven. Bij het schrijven van de DSM-V hebben de makers zich al te ambitieus opgesteld in het toevoegen van allerlei nieuwe psychische stoornissen. Dat zal leiden tot een ongeziene golf van 'ziekmakerij', betoogt hij. Werner Trio bespreekt het met een man uit de praktijk, dr. Guido Pieters, die de DSM hanteert. Mieke Craeymeersch leidt de vereniging Similes, van al wie dicht bij een psychiatrisch patiënt staat. De vereniging springt op de bres voor een menswaardige behandeling van de patiënt, zoals onlangs naar aanleiding van de zaken-Jonathan Jacobs en -Kim de Gelder, en die van de misbruikbekentenis van psychiater Vandereycken. Zijn zij het met Hippocrates eens? "Het is belangrijker te weten wat voor iemand een ziekte heeft, dan te weten wat voor een ziekte iemand heeft." |
Beluister [1:00:00] |
| ZA 04/05/13 | Een lekkend dak in een conservatorium: symbool voor de eindstrijd om de Belgische federale erfenis. Met onderzoeksjournalist Karl van den Broeck en curator, cultuurwetenschapper en museoloog Johan Swinnen. (N.a.v. de start van de Koningin Elisabethwedstrijd) Internationaal hoogwaardig cultuurgoed wordt, met name in Brussel, mismeesterd en letterlijk geruïneerd. Sinds de bevoegdheden cultuur en wetenschap in 1980 goeddeels naar de gemeenschappen gingen, bleven in Brussel tal van culturele en wetenschappelijke instellingen verweesd achter. Het beheer ervan wordt nog nauwelijks aan democratische controle onderworpen, betoogt prof. Johan Swinnen (VUB, Sorbonne, Anton de Kom Uni Suriname), oprichter en voormalig directeur van het Hoger Instituut voor Schone Kunsten-Vlaanderen. Het Koninklijk Conservatorium, beschermd monument met lekkend dak, heeft de Koningin Elisabethwedstrijd weggejaagd door wanbeheer. De gebouwen zijn in federale handen, de onderwijsinstellingen in die van de Vlaamse en Franse gemeenschap. Een budget uittrekken voor herstellingen, lukt niet in onderling overleg. In de Koninklijke Culturele en Wetenschappelijke Instellingen, (van Kon. Museum voor Schone Kunsten van België met zijn onschatbare waarde aan kunstschatten, over het Museum voor Natuurwetenschappen, met zijn iguanodons van Bernissart en mammoet van Lier, en de Munt van overheidsmanager van het jaar, Peter de Caluwé, tot het Museum voor Kunst en Geschiedenis aan het Jubelpark ) heerst chaos of geldgebrek en vaak wanbeheer. De plannen van PS'ers Philippe Mettens (POD Wetenschapsbeleid) en directeur a.i. van de federale instellingen Michel Draguet om de kunstcollecties van Brussel te herorganiseren in 'polen' stuiten op academische tegenstand. Dat het museum voor Moderne Kunst moet wijken voor de 'toeristische attractie', het Fin-de-Sièclemuseum, noemen academici een beschaafd land onwaardig. Johan Swinnen waarschuwt voor een overduidelijke politieke agenda: Mettens et al. willen de collecties, versta de helft van het roerend vermogen van de Belgische staat, met het oog op het nakende 'confederalisme', 'verbrusselen'. Karl van den Broeck besluit: de kroonjuwelen van België zijn het Verdriet van België geworden. |
Beluister [1:00:00] |
| ZA 27/04/13 | Maand van de Filosofie: schuld en boete. Wat zijn wij de asielzoeker verschuldigd? Met filosofe Nanda Oudejans en N-VA-volksvertegenwoordigster Sarah Smeyers. Oudejans won met haar proefschrift 'Asylum. A Philosophical Inquiry into the International Protection of Refugees' de Max van der Stoel-mensenrechtenprijs. Zij presenteert de asielzoeker als degene, die zijn "recht op recht" zoekt (Hannah Arendt). Nadat hij zijn land is moeten verlaten, heeft hij geen rechtbescherming meer, en zoekt die in het land van aankomst. Tussendoor staat hij op de drempel van dat land, in niemandsland. Sinds 1951 worden zijn minimale rechten daar gegarandeerd door de Conventie van Genève. De ervaring van WOII lag toen nog vers in het geheugen. Europese regelingen hebben sindsdien de welwillendheid om buitenstaanders op te nemen in de Europese volkeren, uitgehold. De asielzoeker wordt steeds meer geframed als kandidaat-migrant met een list, als degene die mogelijks voor een tijdje moet worden opgevangen in kampen vlak bij het land waar hij liefst naar terugkeert. Daarmee is de oorspronkelijke bedoeling van het asiel, het geven van 'recht op recht', compleet uitgehold. Sarah Smeyers schreef samen met Theo Francken (ook N-VA-kamerlid) het boek 'Land Zonder Grenzen' . Dat vertrekt van uit de alarmkreet van het Antwerpse parket, in september 2011: 'Of de migratiepoorten blijven wagenwijd openstaan en ons sociale welvaartsmodel gaat ten onder, of er komt een nieuw, strenger migratiebeleid'. België is vol, zo luidt het. |
Beluister [1:00:00] |
| ZA 20/04/13 | Maand van de Filosofie. Schuld & Boete, met filosofe Tinneke Beeckman en financieel geograaf Ewald Engelen. Eens van de erfzonde verlost, raakte de westerse mens in de ban van nieuwe vormen van schuld, door het kapitalisme gegenereerd. Moeten we de bankiers-financiers met pek en veren insmeren? Volgens de polemische publicist-professor Engelen wel, maar niet hen alleen. Als financieel geograaf beseft hij beter dan wie ook dat het globale speelveld niet vlak is. Politici en centrale bankiers spelen er veeleer een financieel schaakspel op. Helaas hebben we in euroland slechte schakers. Besluitvorming-in-actie: "niet het complot maar het misverstand regeert; niet de ratio, maar stupiditeit bepaalt; niet het plan, maar het onbedoelde nevenefect beslist. Of om met Onze Lieve Heer te spreken, in de vertaling van het Nederlands Bijbelgenootschap uit 1951: 'Vader, vergeef het hun, want zij weten niet wat zij doen.'" Volgens Tinneke Beeckman, die graag Spinoza als inspiratiebron hanteert, is een samenleving van schuldslaven gedoemd ondemocratisch te zijn. |
Beluister [1:00:00] |
| ZA 13/04/13 | Maand van de Filosofie: is alles van waarde, geld waard? Vannacht in de Beurs van Berlage, Amsterdam, op de Nacht van de Filosofie, vanmiddag al op Klara. Hoe ontstaat waarde? Waarom zijn sommige producten zoveel waardevoller dan andere en wat is de waarde van geld dat niet is gedrukt door een nationale bank? Filosoof Karim Benammar onderzoekt geld, waarde, en hun onderlinge verbondenheid. Oud-bankier en 'payment expert' Simon Lelieveldt houdt zich naast 'gewoon' geld ook bezig met complementaire geldvormen, waarvan de waarde nog bepaald moet worden. |
Beluister [1:00:00] |
| ZA 06/04/13 | Maand van de Filosofie: door mijn schuld... met mr. Hans Rieder en prof. Frank Van Dun. Het kernthema van de Maand zijn schuld&boete, misdaad&straf. Wetten en het respect ervoor zouden een rechtvaardige samenleving moeten garanderen. Helaas (b)lijkt dat niet (steeds) het geval. Rechtsfilosoof Frank Van Dun zegt dat het moderne 'juridische positivisme' (kerngedachte: het recht kan, anders dan wat het natuurrecht zegt, niet met morele maatstaven worden beoordeeld: er bestaat geen Rechter Hercules, die alle morele dilemma's overstijgt in zijn 'juiste' oordelen) in de feiten willekeurige en machtsgebonden stelsels van gedragsdisciplinering in stand houdt, en dus voor een onrechtvaardige maatschappij zorgt. Hij pleit voor een orde-conceptie van het recht: een samenleving waarin gelijksoortige lichamelijke, rationele en zelfstandige, zelfbewuste wezens mekaars vrijheid en gelijkheid respecteren: suum cuique tribuere: jedem das Seine! Mensenrechten verwijst hij naar het rijk van de overvloed, en dus naar Utopia. Voor 'procedurepleiter', 'verdediger der onverdedigbaren', plaatsvervangend rechter en 'schaduwminister van Justitie' (in de krant de Tijd) Hans Rieder is respect voor de procedure een garantie voor gerechtigheid. De rechtsstaat en de beschaving beginnen bij de ratio. Helaas hebben de wetgevers er een knoeiboel van gemaakt (we hebben een nieuwe Solon of Napoleon nodig! Ons strafrecht dateert uit 1808), lappen teveel bewakers van het recht hun laars aan deontologie en zelfs recht (daar gaat de rule of law! Daar loert de politiestaat!), en zorgt de mediatisering van het recht voor een lynchklimaat en een overbeklemtoning van het slachtoffer (vergelijk de zaak van de kasteelmoord met de zaak-Breivik!). Het individu is te weinig beschermd tegen de willekeur van de staat, zeker na 9/11 (cf. de BOM-wetten), maar beseft het niet: de westerse mens heeft geen besef meer van zijn grondrechten, leeft in afgunst, is enkel nog een homo economicus. . |
Beluister [1:00:00] |
| ZA 30/03/13 | De vrije markt: indien goed bestierd, moeder van alle goeds, of intrinsiek incompatibel met democratie, en dus moeder van de onvrijheid? Met Trends-hoofredacteur en Milton Friedman-adept Johan Van Overtveldt en filosoof en Occupy-activist Thomas Decreus. (opname Mind the Book) |
Beluister [1:00:00] |
| ZA 23/03/13 | Zegt Afrika 'salut en de kost' tegen Europa? Met de 'Nederlands-Afrikaanse' auteurs Alphonse Muambi en Baban Tarawally (i.s.m. Passa Porta). De Nederlands-Congolese publicist Muambi was in 2006 en 2011 verkiezingswaarnemer voor Nederland in Congo. Hij bepleit het afschaffen van 'verkiezingen op zijn westers' in Afrika. Europa en de VS moeten ermee stoppen hun westerse democratie te komen verkopen als een IKEA-meubel. Inmiddels leggen de Chinezen het fundament voor een Afrikaanse middenklasse, die democratie begeert als een nieuw lief, maar die zich wil organiseren via tribale structuren. Tarawally, van Sierra-Leonese komaf, beschreef in zijn debuutroman 'God met de Blauwe Ogen', het lot van een vijftienjarige asielzoeker: hoe Europa al evenzeer --maar op geheel andere wijze-- een hel is voor een Afrikaans migrant als het land van herkomst. |
Beluister [1:00:00] |
